🇺🇸🇻🇳 Việt Nam - Hoa Kỳ bước vào kỷ nguyên thương mại chiến lược
BÀI CỦA TS. Kinh tế DUY KHANH
Tôi vẫn viết mỗi sáng thức dậy. Tuy nhiên, hôm qua có một sự kiện thời sự mà các bạn trẻ muốn biết về thương mại Việt - Mỹ. Dưới đây là bài bình luận mang tính cá nhân.
Trong một tuyên bố gây chấn động giới kinh tế toàn cầu, Tổng thống Donald J. Trump đã chính thức công bố Khuôn khổ Hiệp định Thương mại “Có đi Có lại - Công bằng - Cân bằng” với Việt Nam. Đây không chỉ là một thỏa thuận thương mại, mà là một bước ngoặt chiến lược định hình lại chuỗi cung ứng toàn cầu và tái thiết lập vai trò của Hoa Kỳ tại châu Á.
Tôi cho rằng, Việt Nam chấp nhận cuộc chơi lớn và có toan tính kín kẽ. Việt Nam đã đồng ý mở cửa thị trường một cách chưa từng có tiền lệ cho hàng hóa Mỹ: từ nông sản, thực phẩm, thiết bị y tế... đến công nghệ cao. Đổi lại, Mỹ duy trì mức thuế 20% đối với hàng Việt, nhưng sẽ miễn thuế hoàn toàn cho các sản phẩm chiến lược nếu Việt Nam tuân thủ các tiêu chuẩn Mỹ trong các lĩnh vực:
-
Sở hữu trí tuệ: Thực thi nghiêm các hiệp ước quốc tế, bảo vệ bản quyền số và chống hàng giả.
-
Nông nghiệp: Công nhận kiểm định của USDA, mở cửa cho thịt, phô mai, trái cây Mỹ.
-
Hàng không và năng lượng: Mở rộng hợp đồng nhập khẩu máy bay, LNG và công nghệ điện sạch.
-
Thương mại số: Không đánh thuế điện tử, không kiểm soát dữ liệu xuyên biên giới.
-
Chuỗi cung ứng và an ninh kinh tế: Phối hợp kiểm soát xuất khẩu, chống gian lận thuế quan.
Đây là sự chấp nhận “luật chơi Mỹ” nhưng không phải là sự nhượng bộ, mà là chiến lược hội nhập thông minh để Việt Nam tiến sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu. Có thể thấy, đây là lợi ích song phương cùng thắng trong một thế giới mới.
*Việt Nam được gì?
-
Miễn thuế cho hàng chiến lược: Giúp tăng xuất khẩu, đặc biệt là điện tử, dệt may, nông sản.
-
Tiếp cận công nghệ cao: Từ hàng không, năng lượng đến thương mại số.
-
Tăng uy tín quốc tế: Là đối tác tin cậy trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
*Hoa Kỳ được gì?
-
Mở rộng thị trường xuất khẩu: Giảm phụ thuộc vào Trung Quốc.
-
Củng cố chuỗi cung ứng chiến lược: Việt Nam là điểm đến lý tưởng trong chiến lược “China+1”.
-
Tăng ảnh hưởng địa chính trị: Khẳng định vai trò lãnh đạo tại Đông Nam Á.
*Giám sát chặt chẽ: Không để “lách luật” làm méo mó thương mại
Một điểm đáng chú ý là cam kết chống gian lận thuế quan. Hai nước sẽ phối hợp kiểm tra xuất xứ, kiểm soát hàng tái xuất và áp dụng công nghệ để minh bạch hóa chuỗi cung ứng. Đây là bước đi cần thiết để bảo vệ uy tín và đảm bảo công bằng trong thực thi hiệp định.
Đây là một hiệp định lịch sử hay bước đi chiến lược? Câu trả lời theo tôi là cả hai. Hiệp định này không chỉ giúp tái định hình chuỗi cung ứng toàn cầu, mà còn là bước đi chiến lược của Tổng thống Trump nhằm củng cố sức mạnh kinh tế và địa chính trị của Hoa Kỳ tại châu Á.
Trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt, việc chọn Việt Nam làm đối tác chiến lược là minh chứng cho sự thay đổi trong cách tiếp cận của Washington là hợp tác có điều kiện.
Duy Khanh
Nguồn: @WhiteHouse, VLKT News.
